Johanneke Hartog, PhD, Postdoctoraal onderzoeker / bewegingswetenschapper UMCG

Het liefst wil je dat patiënten die een openhartoperatie moeten ondergaan, zo gezond mogelijk de operatie in gaan en daarna zo optimaal mogelijk en zonder complicaties herstellen. Helaas weten we uit onderzoek dat de mentale en fysieke gezondheid in de periode voor en direct na een hartoperatie verlaagd zijn. Een verminderde gezondheid kan leiden tot een verhoogd risico op complicaties na de operatie en daarmee gaan ook hogere kosten voor de gezondheidszorg gepaard.

Om de preoperatieve en postoperatieve zorg te verbeteren, is een nieuw multidisciplinair hartrevalidatieprogramma geïmplementeerd. Dit zogenaamde ‘Heart-ROCQ programma’ begint op het moment dat patiënten op de wachtlijst worden geplaatst en wordt postoperatief voortgezet. Het doel van het programma is om de mentale en fysieke gezondheid van patiënten al vóór de hartoperatie te verbeteren, zodat ze zo fit mogelijk de operatie in gaan. Daarnaast heeft het programma als doel om patiënten te begeleiden in hun herstel na de operatie, zodat ze hun dagelijkse activiteiten zo snel mogelijk weer kunnen oppakken.

In het proefschrift van Johanneke Hartog worden de voorbereidingen op en de tussentijdse resultaten van de Heart-ROCQ studie gepresenteerd. Zo wordt in dit proefschrift het nieuwe pre- en postoperatieve hartrevalidatieprogramma vergeleken met de standaard hartrevalidatie, die alleen na de hartoperatie plaatsvindt. Dit onderzoek toont aan dat de hartrevalidatie voor en direct na een hartoperatie haalbaar en veilig is. Hiermee wordt een belangrijke basis gelegd voor verder onderzoek naar de effectiviteit en onderliggende werkingsmechanismen van pre- en postoperatieve hartrevalidatie. De implementatie van pre- en postoperatieve hartrevalidatie zou mogelijk een effectieve interventie kunnen zijn en een antwoord op de toenemende zorgvraag en economische kosten.

Om de conditie te verbeteren was fietsen een belangrijk onderdeel van het Heart-ROCQ programma. De fietsen zijn verzorgd door ProCare. Door gebruik van de LCRM-software van ProCare was het mogelijk om de hartslag en het uitgevoerde wattage tijdens de trainingen continue te meten. In hoofdstuk 4 werden deze trainingsgegevens gebruikt om te kijken of patiënten ondanks hun hartaandoening in staat waren om hun conditie te verbeteren.

Bij de implementatie/pilot fase was er sprake van veel storingen van de ECG-monitoring. Deze problemen werden zo goed mogelijk aangepakt. Daarnaast heeft Procare in samenwerking met ons de Export van de LCRM-software toegankelijker gemaakt voor het onderzoek, waardoor het gemakkelijker en betrouwbaarder is om de gegevens te analyseren.

Het voordeel is dat je continue de hartslag en het uitgevoerde wattage tijdens de training kan bekijken en opslaan. Hierdoor heb je per patiënt een heel goed beeld over de duur, intensiteit en het aantal trainingen. In onderzoek kunnen deze gegevens gekoppeld worden met verschillende uitkomstmaten, zoals inspanningsvermogen, kwaliteit van leven of postoperatieve complicaties. Deze gegevens zijn dus heel relevant om te kijken voor wie welke training effectief is.