Het belang van spirometrie

Geplaatst op

Bent u huis- of bedrijfsarts? Dan hoeven we u zeker niet uit te leggen wat spirometrie is en hoe belangrijk het uitvoeren van spirometrie testen is. Toch willen het belang van een longfunctietest graag nog een keer onderstrepen. Longziekten en aandoeningen zijn namelijk een van de meest voorkomende ziekten ter wereld en worden vaak genetisch bepaald of veroorzaakt door infecties of jarenlang roken.

Aandacht voor de longen

Tegenwoordig wordt er al veel aandacht gevraagd voor de longen door bijvoorbeeld de Week van de Longen, die dit jaar voor het eerst georganiseerd werd in april. Maar te denken valt ook aan Wereld Astma dag, iedere eerste dinsdag van mei, en wereld COPD-dag, dit jaar op 15 november. Tijdens alle thema dagen en week, worden verschillende activiteiten georganiseerd om het bewustzijn van de ziekten onder patiënten en zorgverleners te vergroten. In Nederland leven ruim 1 miljoen mensen met een chronische longziekte. Van alle sterfgevallen in ons land wordt 25% veroorzaakt door een ziekte in de longen. Sinds de jaren ’90 is het aantal zieken met een longaandoening aanzienlijk gestegen. De aandacht voor longziekten is vooral belangrijk om:

  • het aantal zieken terug te dringen;
  • de juiste diagnose op tijd te stellen;
  • longaandoeningen in een vroeg stadium op te sporen.

Niet alleen is het belangrijk om dit aantal terug te dringen, ook is het voor patiënten erg belangrijk om op tijd de juiste diagnose te krijgen zodat mensen op tijd kunnen worden behandeld.

Welke longziekten zijn er?

Er vallen verschillende soorten longziekten te onderscheiden. Een van de belangrijkste en veel voorkomende ziekte in Nederland is longkanker. Daarnaast komen tuberculose, longontsteking, longembolieën, longfibrose, cystic fibrosis en obstructieve longziekten als astma en COPD.  Laatstgenoemde kunnen worden opgespoord door middel van een longfunctietest met een spirometer.

longonderzozek

Longziekten opsporen door middel van spirometrie

Spirometrie is het afnemen van een longfunctietest waarbij de longcapaciteit wordt gemeten. De patiënt krijgt (eventueel) een neusklem op en wordt gevraagd in- en uit te ademen door een mondstukje. Om een goed beeld te krijgen van de resultaten is het belangrijk om de test minstens 3 keer op de juiste manier achter elkaar uit te voeren. De waarden worden grafisch uitgebeeld op een spirogram en kunnen worden vergeleken met referentiewaarden. Deze waarden worden berekend aan de hand van de leeftijd, lengte, geslacht en etnische afkomst. Zo kan de arts vaststellen of iemand aan een obstructieve aandoening lijdt. Een spirometrie test wordt vaak uitgevoerd bij patiënten die klachten hebben als hoesten, slijm opgeven, benauwdheid, piepen of brommen op de borst of wanneer er langdurig is gerookt.

Spirometrie test interpretatie

Na een test worden 2 verschillende curven weergegeven, de volume-tijd curve en de flow-volume curve.  Na een spirometrie test worden 2 curven weergegeven: de volume-tijd curve en de flow-volume curve. Beide curven geven de longfunctiewaarden weer.

Volume-Tijd Curvevolume-time

Een patiënt die gezond is, ademt tussen 70 en 90% van de FVC uit in de eerste seconde van de test. Dit wordt ook wel de 1-seconde waarde (FEV1) genoemd. FEV1 is een zeer belangrijke parameter binnen spirometrie. De verhouding FEV1/Vitale Capaciteit (VC) wordt Tiffeneau-index genoemd. Tegenwoordig wordt er gebruik gemaakt van de nieuwe Tiffeneau: FEV1/FVC.

Flow-Volume CurveFlow volume curve

De flow-volume curve heeft de typische vorm van de afbeelding hiernaast. Een normale flow-volume curve begint op het snijpunt van de x- en de y-as. De curve bereikt een maximum na minder dan 100 milliseconden: de peak (expiratory) flow, ook wel PEF. Dit is de grootste flow die de patiënt kan bereiken en is een maatstaf voor het volume om de longinhoud te meten.

 

Afwijkende spirometrie

De uiteindelijke interpretatie is gebaseerd op de beste FVC en de beste FEV1 van alle testen die gedaan zijn. De andere parameters worden uit de beste test van de sessie gehaald, dit is de test met de hoogste som van FEV1 en FVC samen. Er wordt van een afwijkende test gesproken wanneer de waarden te laag zijn. Er zijn verschillende manieren om de waarden van de test te vergelijken met voorspelde waarden. Wilt u meer informatie over deze manieren? Dan verwijzen we u graag naar de volgende website: Spirometrie interpretatie. Wanneer er sprake is van COPD of astma wordt er gekeken welke medicijnen passend zijn voor de behandeling. Ook wordt aangereden veel te bewegen omdat dit zou helpen de klachten te verminderen.

Welke spirometers zijn er?

Er zijn verschillende spirometers die gebruikt kunnen worden voor het uitvoeren van een spirometrie test. Er zijn kleine, draagbare apparaten en apparaten die met de pc verbonden kunnen worden zodat data meteen kan worden doorgestuurd. Bekende merken welke spirometers in hun assortiment hebben, zijn: NDD en Welch Allyn. We hebben hieronder enkele spirometers voor u op een rij gezet.

Bronnen voor dit artikel:

  1. https://www.nivel.nl/sites/default/files/bestanden/Leven-met-longziekte-Nederland.pdf
  2. http://www.longalliantie.nl/files/1013/7389/0489/Boek_Longziekten_feiten_en_cijfers_2013.pdf
  3. https://www.spirometrie.info/nl/spirometrietesten.html