Velocity Based Training: efficiënter trainen op snelheid
Je kent het wel: je hebt een ambitieus krachttrainingsdoel en maakt een perfect trainingsschema om dat doel te behalen. Aantal repetities, kilo’s; alles staat erin. De eerste weken gaan precies volgens schema, maar dan… Je hebt slecht geslapen en zit niet helemaal lekker in je vel. Dat schema? Je tilt je helemaal een ongeluk en het is veel te zwaar voor die dag…
Ondanks dat trainingsschema’s een mooi handvat kunnen bieden bij het opstellen van krachttrainingen, komt het maar zelden voor dat een atleet ook daadwerkelijk dit plan volgt zoals dat bedoeld is. Niet zo gek, immers weten we allemaal dat de onze fysiologische en psychologische fitheid letterlijk verloopt in ‘ups- en downs’, die bovendien fluctueert gedurende de dag. De belasting of intensiteit die vooraf is uitgestippeld gedurende de trainingsperiode is daarmee zelden precies goed. Maar gelukkig is er een oplossing. Lees daarvoor gauw verder.
De oplossing: Velocity Based Training
Voor het optimaliseren van krachttraining (of training in het algemeen), is een constant, adaptief proces noodzakelijk waarin coaches de belasting kunnen aanpassen. Maar waarmee kun je de prestatie van een krachtoefening dan meten en het aantal herhalingen of kilo’s daarop aanpassen? Door snelheidsafhankelijk te trainen (Velocity Based training, VBT), kan de coach ervoor zorgen dat er op de juiste én beoogde intensiteit wordt getraind.
Meer leren over VBT? Kom naar de JES Soccer Performance Day!
Meld je dan aan voor de JES Soccer Performance Day 2026 op zondag 23 augustus ’26 in Zwolle. Tijdens dit event verzorgt bewegingswetenschapper Jeroen Rietvelt namens ProCare een 2-tal interessante workshops in de gym.
Hoe sterk of explosief is je voetbalspeler daadwerkelijk – en hoe maak je dat objectief inzichtelijk? In deze sessie ontdek je hoe je met VBT en de GymAware Flex-sensor snel en betrouwbaar inzicht krijgt in kracht, explosiviteit en het profiel van je spelers.
Aan de hand van spelersprofielen (sterk vs. explosief) laat Jeroen zien en ervaren (!) hoe je trainingskeuzes maakt op basis van het kracht-snelheidprofiel. Je leert hoe je met VBT gericht stuurt op kracht, snelheid of explosiviteit afhankelijk van wat de speler nodig heeft. Oftewel geen one-size-fits-all, maar trainen op maat gebaseerd op objectieve data.
Hoe werkt Velocity Based Training?
Het principe van VBT is gebaseerd op drie belangrijke inzichten:
- Naarmate het gewicht toeneemt, neemt de bewegingssnelheid af
- Er bestaat een nagenoeg lineair verband tussen intensiteit (% van 1RM) en bewegingssnelheid binnen submaximale inspanningen
- Het blijkt dat het verliezen van snelheid in de oefeningen objectief neuromusculaire vermoeidheid kan kwantificeren.
Wanneer we deze drie factoren combineren krijgen we door de snelheid van een herhaling direct inzicht in:
- Of de gekozen belasting overeenkomt met de vooraf bepaalde trainingsintentie
- Of de belasting overeenkomt met de actuele fitheid van de atleet.
Veelgebruikte maten voor ‘snelheid’ hierin zijn de gemiddelde concentrische bewegingssnelheid of piek concentrische bewegingssnelheid. Kortgezegd komt het erop neer dat je traint in een vooraf bepaalde snelheidszone. Heb je dus een mindere dag, dan verlaag je het gewicht. Gaat het juist goed, dan verhoog je het gewicht. Zo voorkom je onder- of overtraining.
De voordelen van VBT
Velocity Based Training heeft een aantal belangrijke voordelen:
- Feedback op de training: VBT maakt duidelijk of de gekozen weerstand overeenkomt met de trainingsdoelstelling.
- Trainen naar belastbaarheid van dat moment: het krachtniveau verschilt van dag tot dag en zelfs gedurende de dag. Aan het begin van een training kan met VBT de belastbaarheid van dat moment worden vastgesteld en de training daarop aangepast.
- Trainingen en schema’s kunnen objectief geëvalueerd worden en progressie in kaart gebracht.
- Het werkt stimulerend voor sporters om steeds betere resultaten te behalen.
Voor welke atleten of sporten is VBT geschikt?
Eigenlijk kan VBT binnen elke sport toegepast worden, omdat VBT gebruik maakt van individuele kwaliteiten. Zo kan VBT goed worden ingezet voor een powerlifter, maar kunnen ook langeafstandslopers profijt hebben.
Hoe zet ik als coach Velocity Based Training in?
De impact die VBT heeft binnen een trainingsprogramma kan sterk wisselen. Aan de ene kant kun je snelheid enkel gebruiken als een visuele en motivationele feedback voor sporters. Dit kan geleidelijk worden uitgebreid door snelheden voor bewegingen te gaan voorschrijven om zo krachttrainingen meer specifiek te laten aansluiten op de doelen in de schema’s.
Maar je kunt ook een aantal stappen verder gaan met een volledige implementatie van VBT, door het creëren van een sporter specifiek kracht-snelheidsprofiel. Met dit profiel maak je een volledige afstemming van trainingen op basis van snelheid (bijvoorbeeld beoogde zone gemiddelde concentrische snelheid) en maximale neuromusculaire vermoeidheid (maximale % snelheidsverlies binnen sets).
Hoe meet je snelheid?
Het meten van barbellsnelheid is essentieel binnen VBT. Dit gebeurd door de verticale verplaatsing van de halter te registreren en te vertalen naar snelheid en vermogen.
De meest nauwkeurige methode hiervoor is een Linear Position Measurement (LPM) systeem zoals de GymAware PowerTool. Dit systeem meet de positie en verplaatsing van de halter in real-time en berekent direct:
- Bewegingssnelheid (velocity)
- Vermogen
- Herhalingskwaliteit
De data wordt live weergegeven via bijbehorende software, waardoor coaches en sporters direct kunnen bijsturen tijdens de training. Het resultaat zijn objectieve, realtime inzichten die de basis vormen van effectieve Velocity Based Training.
GymAware: ontdek de mogelijkheden
Velocity Based Training tools
GymAware RS PowerTool
1080 Motion Weerstandstraining
Hulp nodig?
Wilt u de prestaties van uw (top)sporters naar een hoger niveau tillen? ProCare levert alles wat nodig is om bewegingen en prestaties van sporters te meten en verbeteren. Accountmanager Dennis adviseert u graag over de mogelijkheden.
Bronnen
- Effect of loading on unintentional lifting velocity declines during single sets of repetitions to failure during upper and lower extremity muscle actions – M Izquierdo et al., 2006
- Movement velocity as a measure of exercise intensity in three lower limb exercises – Filipe Conceição et al., 2016
- Velocity loss as an indicator of neuromuscular fatigue during resistance training – Luis Sánchez-Medina et al., 2011
- Velocity Based Training, deel 2: Praktische toepassing binnen de sport – Jeroen Rietveld, 2019
